«فرارمغزها» اصطلاحی است که دراين يكي 2 دهه اخیر در ايران زياد استفاده شده. بسیاری از جوانان كه مهاجرت کردند، توانستند ایران را به كشوري خبرساز در حيطه علم و برترينهاي اقتصاد و فرهنگ و علم روز دنیا قرار دهند. یکی از زمینههایی که ایرانیان در این سالها بسیار در آن موفق عمل کردهاند،IT و زير شاخههاي مرتبط با آن بوده است. «یحیی علوی»یکی از این جوانها است. او جوانترین مدیر و از پرافتخارترینهای «یاهو» است.
IT شرکت یاهو
«یحیی علوی» دارای دکترای مدیریت بازاریابی از دانشگاه ایالتی هیوستون تگزاس است. او لیسانسکامپیوتر باگرایش سختافزار را از دانشگاه پروتوریا گرفت، سپس وارد قسمت IT شرکت یاهو شد. علوی پس از 3 ماه فعالیت درقسمت IT شرکت یاهو بهدنبال طرح ديدگاههاي خود، به بخش بازاريابي و فروش میرود؛ اما مسئلهای که او را رنج میداد، تعریف عمومی از شخصیتهای فروش بود. علوی میگوید: «کسانی که در قسمت فروش و بازاریابی یاهو فعالیت میکنند، نه تنها شخصیتهای شاخصي هستند، بلکه آدمهای ثروتمندی نیز هستند.» یاهو و زیراکس، از شرکتهایی هستندکه بهترین و مناسبترین دورهها در زمینههای فروش و بازاریابی را فراهم ميكنند. علوی در مورد فرصتهای تبلیغاتی که در دانشگاههای مختلفی که در آنها مشغول به تحصیل بوده است ديده، ميگويد:«دانشجویان درکالج، هدبندهایی روی سر خود می بندند و تبلیغ میکنند، حتی بعضیها حاضرند برای تبلیغات یک شرکت، روی بدن خود تاتو کنند و آن را بفروشند!» شنیدن جزئیات اوجگيري شرکت یاهو از زبان یکی از مدیرانش خالی از لطف نیست: «شرکت یاهو که فعالیت تجاری خود را از سال 1995 شروع کرده، توسط 2 دانشجوی دانشگاه استنفورد، با نام «جري يانگ» و «ديويد فيلو» در سانیویل کالیفرنیا شروع بهکار میکند. از ابتدای سال 2009، خانم كارول بارتز، مدیریت این شرکت عظیم را برعهده گرفته است. قدرت و افتخار یاهو چنان است که پولدارترین فرد دنیا و شرکت دنیا (بیل گیتس و ماکروسافت) برای خرید یاهو مجبور به دریافت وام ميشود.» علوي به نكته جالبي اشاره ميكند و ميگويد: «اهمیت برند، به برداشت ذهنی مخاطب از برند است نه معناي لغوي آن لغت. یاهو در دیکشنری به معنی خنگ و بیادب است.»
YetAnotherHierarchixal Officious Oracle که مخفف آن، YAHOO است
این مدیر جوان ایرانی یاهو درباره تبلیغات در یاهو میگوید:«یاهو در دهه اخیر در مسئله تبلیغات پیشتاز بوده و این امر، یکی از دلایل پیوستن من به یاهو بود که هم از لحاظ تکنیک و هم از لحاظ علمی شاخص بود.» علوی وارد یاهو میشود و بعد از 3 ماه فعالیت در قسمت فروش، مدیربخش و بعد از یک سال بهعنوان جوانترین مدیر ارشد قسمت فروش یاهو در آفریقا و خاورمیانه انتخاب میشود:«یاهو در دنیا با این رویکرد پیشرفت که در شاخه کاری خود اولین باشد. هر کسی در کار خود اولین باشد، موفقترین هم هست. کاری که یاهو موفقیتآمیز به انجام رساند، این بود که خود را صرفا بهعنوان موتور جستوجو معرفی نکرد. چراکه اگر به اینترنت نگاه کنید 94 درصد ترافیک در اینترنت مربوط به Communication میشود. 20 سال پیش اینگونه بوده، امروز نیز اینچنین است و در آینده نیز چنین خواهد بود. یاهو با این ترافیک تصمیم گرفت خود را درگیر دنیای مجازی کند، چراکه میدانست اگر شما فضای ايمیل دارید دستکم روزی یکبار ایمیل خود را باز میکنید. درواقع ميدانست اگر 5 دقیقه وقت سرزدن به اینترنت را داشته باشید، تنها کاری که میکنید، این است که به ایمیل خود سر میزنید. امروز هم اینگونه است. یاهو مانند گوگل خود را به عنوان موتور وب معرفی نکرد. بلكه بازتر فکرکرد و شما را وادار کرد که هرآنچه دنبالش میگردید، به سراغ یاهو بروید. اگر به دنبال موسیقی، فیلم، تبلیغات جالب، عکس يا حتي سوالات پزشكي میگردید، در یاهو اين موارد وجود دارد. در دنیاي امروز وب سایت یاهو بهعنوان اساسLife Style Portal معرفی شده و در روز 800 میلیون نفر از آن بازدید میکنند. تصور کنید یاهو یک مرکز فروش است كه روزانه 800 میلیون نفر مراجعهکننده دارد… . وقتی برای اولینبار عضو یاهو میشوید، خودبهخود IP شما را شناسایی میکند و چند سوال از شما میپرسد. در نتيجه هربار وقتی وارد یاهو میشوید، تبلیغاتی را میبینید که با توجه به پروفایل شما مهیا شده است. اگر ساکن دبی باشيد، تبلیغی ميبينيد كه با تبلیغی که فردي در اروپا میبيند متفاوت است و حتی تبلیغی که شما میبینید، با تبلیغاتی كه دوست شما میبیند، متفاوت است. این اهمیتي است كه یاهو برای تبلیغات قايل ميشود و زمانی به این اهمیت پرداخت که برای کاربر، کاربردی باشد. هرثانیه در یاهو 3 کاربر افتتاح میشود. بالای 2/4 میلیارد آیدی براي افراد در ياهو تعریف شده است. بعد از گوگل، یاهو دومین سایت دنیا است؛ اما از لحاظ کاربران اولین وب دنیا پرتال یاهو است. یاهو بالای10 هزار شرکت مرتبط دارد. قسمتی که من در آن فعالیت میکنم، تمام هزینههای یاهو را تامین میکند.» علوی در 5 شعبه یاهو در دنیا فعالیت کرده که 3 شعبه آنها کاملا جدید بوده و با توجه به اینکه بیش از 85 درصد درآمد یاهو از بخش بازاریابی تامین میشود، وظیفه اصلی آنها «درآمدزایی» تعریف شده است. وی درباره فعالیت پرتال یاهو میگوید: «یاهو را باید به عنوان یک پرتال مورد بررسی قرار داد. یاهو با شرکتهای معروف دیگر در ارتباط است، مثلا با شبکه CNN درباره اخبار و مقالات سیاسی هماهنگ شده است، با شرکت Filckr برای جمعآوری آرشیو عکس در ارتباط است و امثال این شرکتها را در زیرمجموعه خود قرار میدهد و آنها را میخرد. درست مانند همکاری گوگل با سايت يوتيوب.» علوي در مورد فعاليتها و اخبار ايران ياهو ميگويد: «ياهو اطلاعات ایران را هم توسط ورود کاربران به محیط یاهو به دست میآورد و در مورد اخبار ایران هم، از راه شرکتهایی که یاهو با آنها در زمینههاي مختلف در ارتباط است، جمعآوری میکند.» نکته قابل توجه استفاده این مدیر یاهو از اینترنت است: «ایمیل و یاهو مسنجر من همیشه باز است و روزی 12-10 ساعت از اینترنت استفاده میکنم. امروزه Web 2 خیلی مهمتر از Web 1 است؛ دراین مکان مخاطبان میتوانند از محیط برای ارتباط با هم استفاده کنند. مثلا در رسانهها، روزنامه سان و تايمز از این روش برای انتشار اخبار استفاده میکنند و از کاربرانشان میخواهند که خبرها را فراهم و گردآوری کنند یا فيسبوك و يوتيوب نیز اینچنین هستند. این کاربر است که اطلاعات را وارد محیط و آن را آپديت میکند.»
اين متخصص ميگويد كه شايد امكان همكاري مستقيم ميان طرفهاي ايراني و ياهو فراهم نباشد:«باید به وبسایتها بهعنوان یک بنگاه تجاری نگاه کرد. هدف اصلی یک فروشگاه، درآمدزایی بدون ضرر است. بهطورمثال روزانه بهطور میانگین هر شخص 10 ایمیل ارسال و دریافت میکند که هزینه نگهداری و پشتیبانی درآن مقیاس، بسیار بالا است. با توجه به حجم بالای کاربران یاهو، باید فکری کرد تا این هزینه به چشم نیاید. از طرف دیگر قانون خزانهداری آمریکا اعلام كرده که با شرکتها و افراد ایرانی نباید قرارداد بست. حتی تا مدتی یاهو، ایران را از فهرست خود حذف کرد چرا که دید بازدهی و سودی برایش ندارد؛ اما بازنگری کرد که ممکن است درچند سال آینده این هدف محقق شود. برای وب فارسی یاهو فعالیتی نشده (برخلاف گوگل) چراكه برای یاهو سودی نداشت و فعلا روی آن سرمایهگذاری نمیکند. به نظر من چرا ما مستقل یک موتور جستوجوی فارسی نمیسازیم؟ چرا ما خودمان نمیخواهیم اولین باشیم؟ سایت «علی بابا» نمونه مناسبی برای این ادعای من است. چین، رابطه خوبی با آمریکا نداشت و از طرفی اینترنت در آنجا بزرگترین مارکت محسوب میشود.»
تنهايي واقعي، تنهايي مجازي
دكتر علوي ميگويد: «دنیای مجازی امروزه راه فراری شده است برای آدمها. در یک تحقیق درباره فیسبوک میخواندم که کسانی که بیشترین تعداد افراد را در فهرست دوستان خود دارند، تنهاترین آدمها در جامعه هستند. قانون قربانیکردن میگوید «روی نقاط قوت خود تمرکز کنید و نقاط ضعف خود را از بین ببرید.» ژاپنیها روی این قانون به خوبی متمرکزند؛ اما شرکتهای آمریکایی اینگونه نیستند.»
منبع مجله زندگی ایده آل