هنگامي که بدن نتواند حرارت اضافي توليد شده را دفع کند. گرمازدگي بوجود مي آيد. عواملي چون گرماي زياد محيط، خشکي شديد هوا، نوزيدن باد، فعاليت شديد، پوشيدن لباسي که گرما را نگه مي دارد و دهيدراتاسيون (کمبود آب بدن) در ايجاد گرمازدگي موثر هستند. علائم اوليه شامل تعريق زياد، سردرد، تهوع، گيجي (Dizziness)، افزايش تهويه ريوي (Hyperventilation) و اختلال در هوشياري است. اختلال هوشياري به صورت تيرگي (Cloubeb) و يا از دست دادن رفتن کامل هوشياري است. احتمال بروز توهم نيز وجود دارد.از علائم ديگرمي توان گرفتگي عضلاني، تشنج و از دست دادن کنترل اسفنکتري را نام برد. در موارد شديد،… عميق همراه بامردمکهاي سوزني (pinpoint) مشاهده مي شود. گاهي شوک همراه با افزايش ضربان قلب (Tachycarbia) وجود دارد. تنفس سطحي و تند (pnea tachy) است و با کمي سختي انجام مي شود. گاهي مواد استفراغي وارد دستگاه تنفس مي شود. ورزشکار احساس گرما يا داغي مي کند و درجه حرارت مرکزي (Core) بدن بالاست. درجه حرارت رکتال معمولا بالاي 41 درجه سانتي گراد است. گاهي تعريق وجود دارد. براي تشخيص گرمازدگي ظن باليني قوي لازم است.

شيوه برخورد با ورزشکار گرما زده
اگر گرمازدگي به روش صحيح درمان نشود، احتمال آسيب غيرقابل برگشت مغز، کليه، کبد و غده آدرنال وجود دارد و در مواردي حتي ممکن است موجب مرگ ورزشکار شود. گاهي انعقاد داخل عروقي منتشر (Dic) ديده مي شود. بايد هر چه سريع تر درمان را شروع کرد. اگر به اشتباه براي خنک کردن ورزشکاري تلاش کنيم. بسيار بهتر از اين است که درمان ورزشکار مبتلا به گرمازدگي را براي رسيدن به تشخيص قطعي به تاخير اندازيم.
درمان گرمازدگي
1) ورزشکار را بر روي سطح همواري بخوابانيد و پاهايش را بالا نگه داريد.
2) لباس ورزشکار را درآوريد و با اسپري، آب گرم يا نيمه گرم (ولرم) بر پوستش بپاشيد و با هواي گرم (درجه حرارت محيط) وي را باد بزنيد.
نکته: استفاده از حمام يخ، بسته هاي يخ، اسفنج سرد و باد زدن با هواي سرد ممنوع است. چنين کاري ممکن است انقباض عروقي (Vasoconstriction) ايجاد کند که در اين صورت دفع گرما از بدن کاهش مي يابد و بيمار دچار لرز (Shivering) مي شود که به نوبه خود توليد حرارت در بدن را افزايش مي دهد. اين افزايش حرارت در بيمار گرما زده مي تواند موجب مرگ شود.
3) کمبود آب بدن را با سرم سالين 0/9 درصد جبران نماييد. گاهي براي رساندن فشارخون به سطح طبيعي يا نگاه داشتن آن در اين سطح، استفاده (infusion) از چندين ليتر مايع لازم است. بعضي اوقات تزريق داخل وريدي بي کربنات براي مقابله با اسيدوز… کمک کننده است، ولي بهتر است در بيمارستان و پس از ارزيابي وضعيت اسيد و باز انجام شود. در صورت افت مداوم فشارخون مي توان از تزريق مکرر وريدي 100 ميلي گرم هيدروکوتيزون استفاده کرد.
4) هرچه سريع تر ورزشکار گرمازده را به واحد مراقبت هاي ويژه (Icu) بيمارستان منتقل کنيد.
تاثيرات موضعي گرما
1) آفتاب سوختگي: تابش آفتاب بر پوست (محافظت نشده) موجب آفتاب سوختگي و کاهش پاسخ هاي ايمني در پوست مي شود، بطور مثال اسکي بازان بطور مکرر مبتلا به تب خال لب مي شوند. اثر ديگر تابش آفتاب بر پوست، افزايش احتمال سرطان پوست است. سرطان هايي مثل; سلول سنگفرشي و سلول بازال در قسمت هايي از بدن که بيشتر در معرض آفتاب هستند، ديده مي شوند و ملانوم نيز در هر نقطه اي از بدن ايجاد مي گردد.
2) هيپرونتيلاسيون: افزايش تهويه ريوي مي تواند نشانگر وقوع گرمازدگي باشد. بعضي اوقات تعريق به خوبي انجام نمي شود و فرد با تنفس عميق و سريع سعي در دفع گرما دارد. چنين حالتي منجر به آلکالوز تنفسي جبران نشده مي شود و ورزشکار به تدريج هوشياري اش را از دست مي دهد و دچار اسپاسم کزازي شکل (Spasm Tetanic) مي شود. اين حالت معمولا وقتي رخ مي دهد که ورزشکار مسابقه را با وضعيتي به ظاهر طبيعي به پايان رسانده است و معمولا با استراحت کاملا رفع مي شود. بروز اسپاسم کزازي شکل، در گرمازدگي نادر است، ولي با وجود هيپرونتيلاسيون بايد احتمال گرمازدگي را در نظر داشت.
3) کمبود نمک: تعريق شديد باعث خستگي، بي قراري، سرگيجه (Gibbiness)، غش کردن (Fainting)، گرفتگي عضله (Cramps) و کاهش کارآيي فرد مي شود. در ده روز اول ورود فرد به آب و هوا و محيط گرم بايد از قرصهاي نمک يا محلول خوراکي 10درصد استفاده شود. ساير الکتروليت هاي لازم از طريق رژيم غذايي تامين مي شوند.
4) ساير تاثيرات گرما: در آب و هواي بسيار گرم حدود 60 درصد از برون ده قلبي از پوست مي گذرد و صرف خنک کردن و تعريق مي شود. بنابراين کارآيي (Performance) در افرادي که با آب و هواي گرم سازگار نشده اند، کاهش مي يابد. بر اثر فرآيند تعريق، يک درصد وزن بدن ( 800 تا 600 ميلي ليتر) از دست رفته و از کارايي بدن کاسته مي شود. براي پيشگيري از دهيدراتاسيون (کاهش آب بدن) علاوه بر آب مصرفي روزمره بايد هر ساعت يک فنجان پر آب مصرف شود (روزي يک و نيم الي دو ليتر) ورزشکار روزي سه بار وزن مي شود. کاهش وزن سريع نشانگر کاهش چربي نيست، بلکه به بعضي کاهش آب است. افرادي که کاهش وزن دارند، بايد آب بيشتري (حتي تا 10 ليتر) مصرف کنند تا وزن بدنشان را در حد ثابتي نگاه دارند. ادرار ورزشکار بايد زياد و کمرنگ باشده ادرار کم، تيره و يا داراي بوي شديد به معني کاهش زياد مايع است.
ورزش در گرما و احتياط هاي لازم
هنگام ورزش در محيط گرم، رعايت احتياط هاي زير لازم و ضروري هستند که بايد انجام شوند.
1) لباس سفيد، سبک و کمي گشاد بپوشيد. همچنين سعي کنيد لباس هايي که از جنس الياف طبيعي هستند بپوشيد و از پوشيدن لباس هايي با الياف مصنوعي اجتناب کنيد.
2) در حين ورزش هاي استقامتي ورزشکار بايد به صورت مکرر مقدار کمي آب بنوشد و در هر فرصت ممکن، بر پوست وي با اسپري آب بپاشيد. نبايد از مواد برطرف کننده بو که ضد عرق هم مي باشند، استفاده کرد. بعد از مصرف مواد غذايي حاوي کربوهيدرات فراوان، خون از طرف پوست به طرف دستگاه گوارش هدايت مي شود، بنابراين نبايد بلافاصله پس از مصرف چنين موادي به ورزش در محيط گرم پرداخت. اگر دماي محيط بالاتر از 28 درجه سانتي گراد باشد، بايد مسابقات استقامتي را لغو کرد.
-نکات مهم پس از ورزش در محيط گرم:
1)آب سرد بنوشيد و از آب يخ استفاده نکنيد.
2) از دوش گرفتن با آب خيلي سرد پرهيز کنيد، زيرا سرما باعث افزايش توليد گرما و انقباض عروق پوست مي شود و در نتيجه دفع گرما کاهش مي يابد و فرد پس از دوش گرفتن همچنان احساس گرما خواهد نمود و بلا فاصله بعد از بيرون آمدن از زير دوش، به شدت عرق مي کند. در نهايت دوش با آب سرد مي تواند گرمازدگي را تشديد نمايد. بهترين روش دوش گرفتن، ريختن آب سرد برسر، گردن، دست ها تا مچ و پاها تا مچ است.
-سازگاري با گرما: سازگاري با آب وهواي گرم و خشک و يا گرم و مرطوب مستلزم تغييرات فيزيولوژيک دربدن است. تطابق پس از 10 الي 14 روز رخ مي دهد (بيشترين تغييرات در روزهاي سوم تا پنجم است). اين تغييرات پس از چند هفته از بين رفته و به حالت اوليه در مي آيند، مگر اينکه هر چهار روز يک بار فرد در محيط مذکور قرار بگيرد. براي ايجاد سازگاري تمرينات ورزشي به تنهايي کافي نيست، بلکه بايد تمرينات سنگين بطور مرتب و در محيط گرم صورت گيرد (بعنوان مثال در اتاق گرم، سونا و پوشيدن لباس هاي غيرقابل نفوذ).
تاثير تطابق گرما
-عواملي که در اثر تطابق کاهش مي يابند عبارتند از: تعداد ضربان قلب، تعداد نبض، ميزان مصرف پايه اکسيژن، غلظت الکتروليت هاي عرق و حرارت پوست و درجه حرارت مرکزي بدن.
-عواملي که در اثر تطابق افزايش مي يابند عبارتند از: بازده کار، استقامت، حجم پلاس ها و توليد عرق.

گردآوری : مجله اینترنتی آیوت دات آی آر

این نوشته برای شما جذاب بود؟ با دیگران به اشتراک بگذارید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

آخرین مقالات

پربازدید ترین مقالات